Wyszukiwarka:

Olza Czeski Cieszyn

Reprezentacyjny Zespół Pieśni i Tańca OLZA działający przy Zarządzie Głównym Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego w Republice Czeskiej od lat należy do zespołów o wysokim poziomie artystycznym. Zespół ten, dzięki swemu różnorodnemu repertuarowi, witalności i radości tancerzy zbiera wszędzie tam, gdzie występuje, słowa szczerego podziwu i uznania.

Jego historia sięga roku 1953, kiedy to Janina Marcinkowa (później kierowniczka artystyczna Zespołu Ziemi Cieszyńskiej) zorganizowała kurs dla kierowników zespołów folklorystycznych. Na tymże kursie zeszła się grupa zapaleńców, która wkrótce zżyła się bardzo, tworząc zgrany kolektyw. Już 19 stycznia 1954 roku odbyła się pierwsza próba nowo powstałego zespołu, tworzonego w większości przez uczestników tego kursu. W 1957 roku zespół przyjął nazwę rzeki granicznej Olzy. Pierwszą kierowniczką artystyczną została Janina Marcinkowa.

Ze względu na miejsce swojej działalności zespół Olza prezentuje oprócz folkloru rodzimego również folklor czeski i słowacki. W ciągu swej wieloletniej działalności miał w repertuarze również tańce węgierskie, tańce licznych republik byłego Związku Radzieckiego, tańce salonowe i do dziś corocznie przygotowywane różne tańce towarzyskie prezentowane na licznych balach.

Aktualnie w repertuarze zespołu Olza są tańce cieszyńskie (Tańce Mieszczan Cieszyńskich, Polka Wekslowana, Trojak, Czardasz Śląski, Szotmadziar i Sarocz), polskie tańce narodowe i regionalne ((Polonez i Mazur, Kujawiak, Oberek, tańce żywieckie i opoczyńskie), tańce czeskie i morawskie (chodskie, wałaskie) oraz słowackie (tańce z okolic Zemplína, Trenčína i Šariša).

Cały program przygotowywany i utrwalany jest na cotygodniowych próbach, odbywających się w budynku PZKO przy ulicy Bożka w Czeskim Cieszynie. W ich trakcie prób ćwiczony jest również nowy repertuar. Wśród wielu choreografów współpracujących ostatnio z zespołem Olza lub których choreografie tańczone są przez zespół do dziś można wymienić te osoby: Janina Marcinek, Otto Jaworek, Aleksandra Żaczek, Vladimír i Hana Herberkovi, Jan Blaho, Štefan Sadovský, Miloš Vršecký a Martin Krajňak.

Przez zespół podczas jego działalności przewinęły się setki tancerzy, wywodzących się najczęściej z szeregów studentów czeskocieszyńskiego gimnazjum i innych szkół średnich oraz okolicznych szkół podstawowych. Obecnie w Olzie tańczy ok. 30 młodych ludzi, przeciętna wieku waha się około 20 lat.

Od kilku lat działa również reaktywowany zespół dziecięcy Rytmika, którego kierownikiem jest Renata Milerska. Celem zespołu jest nauczenie dzieci podstawowych zasad tańca, koordynacji ruchów ale również ich poprawny rozwój fizyczny. Oprócz zajęć z rytmiki, podstaw tańca klasycznego oraz nauki polskich tańców ludowych i narodowych, zajęcia poszerzone są o gimnastykę (ćwiczenia kształtujące, gibkościowe, elementy akrobatyczne - koziołki itp.). Wychowankowie tego zespołu mogą również w przyszłości stanowić narybek dla grupy podstawowej zespołu Olza.

Wiadomo, że tancerze tworzą zespół i wykonują przygotowany program na scenie. Jednak to, że Olza odnosi sukcesy i prezentuje wysoki poziom taneczny jest też głównie zasługą kierownictwa. Oprócz pierwszej kierowniczki artystycznej, Janiny Marcinkowej, należy wymienić Janinę Ferfecką, Annę Ruszównę, Otto Jaworka, Aleksandrę Żaczek i Urszulę Niedoba – Szczepaniak. Aktualnie kierownikiem artystycznym zespołu jest Roman Kulhanek.

Nie mniej ważna jest sfera organizacyjna zespołu. Wśród osób troszczących się o organizację koncertów i wyjazdów, o kwestie finansowe i techniczne należy wspomnieć Janinę Czermińską, Bronisławę Wałach, Kazimierza Ferfeckiego, Danutę Jaworek, Bogdana Heczko, Michaelę Donocik i Urszulę Niedobę. Obecnie kierownikiem ds. ekonomiczno-organizacyjnych jest Andrzej Suchanek.

Przez wiele lat współpracowali z zespołem Wanda Stonawska - Bar jako korepetytor oraz jej mąż Tadeusz Bar jako choreograf.

Nieodłączną częścią zespołu ludowego powinna być kapela. Przez wiele lat towarzyszyła zespołowi kapela Olza, na czele z kapelmistrzem Henrykiem Chmielem, później Janem Jurzycą. Niestety od 1998 roku z zespołem Olza na stałe nie współpracowała żadna kapela. Chyba jedynym tego plusem jest, że olzianie w ciągu ostatnich lat mieli okazję zatańczyć z większością świetnych kapel z naszego regionu i z Ostrawy, wśród których można wymienić kapelę Andrzeja Niedoby Polynica, Nowinę, Šajtar, kapelę Vonička, Jupica, Vojtek i Friš. Przez ostatnich kilka lat zespół ściśle współpracuje z kapelą Lipka.

Olza jest zespołem znanym nie tylko publiczności zaolziańskiej. Tysiące godzin bezinteresownego wysiłku przyniosły zespołowi szereg sukcesów, nagród i wyróżnień. W czasie swojej działalności Olza zaliczyła setki występów w kraju i zagranicą. Jest laureatem najważniejszych polskich odznaczeń w dziedzinie kultury - Nagrody im. Oskara Kolberga i Nagrody im. Józefa Ligonia. W 1. edycji ankiety Tacy jesteśmy w 2003 roku zespół Olza otrzymał nagrodę w kategorii folklor.

Olzianie z wielką przyjemnością wyjeżdżają na różne festiwale folklorystyczne. Oprócz Światowego Festiwalu Polonijnych zespołów Artystycznych w Rzeszowie (uczestnictwo w 10 edycjach, ostatnio lata 1999 i 2005), zespół Olza wziął udział w festiwalach folklorystycznych w Recklinghausen, w Strażnicy, w Bystřici pod Hostýnem , w Dubnici nad Váhom i inne.

Bardzo atrakcyjne dla wszystkich tancerzy są dłuższe wyjazdy zagraniczne, na przykład do Francji, Belgii, Wielkiej Brytanii, USA, Litwy, Białorusi. W ostatnim dziesięcioleciu zespół odwiedził takie kraje, jak: Egipt (1998), Bułgaria (2000), Portugalia (2002) i Turcja (2006). Oprócz tego zespół wielokrotnie odwiedzał Polskę, Słowację, Austrię i Niemcy oraz gościł w licznych miastach w Republice Czeskiej.

18 października 2014 roku zespół obchodzić będzie swoje 60 – lecie.

Od kilkunastu lat zespół Olza organizuje Koncerty Świąteczne, które corocznie odbywają się w okresie przed Świętami Bożego Narodzenia w DK Trisia w Trzyńcu, a których pomysłodawczyniami były ówczesne kierowniczki organizacyjne zespołu Michaela Donocik i Urszula Niedoba. W koncertach tych uczestniczą zaolziańskie zespoły folklorystyczne.